منوچهرعطاءالهی

در اين خصوص با محمدعلي خطيبي نماينده دائم ايران در اوپك گفت‌وگو كرده‌ايم.

با توجه به شرايط جاري بازار و روند كاهش قيمت‌ها به‌نظر مي‌رسد كه عزم اوپك براي مديريت بازار و عرضه نفت جدي است.

اينكه اعضاي اوپك منتظر نشدند تا زمان اجلاس برنامه‌ريزي شده در الجزاير برسد و در مدت كوتاهي تصميم گرفته‌اند تا اجلاس اضطراري ديگري برگزار كنند خود نشان مي‌دهد كه اين كشورها مصمم هستند تا در مورد كاهش توليد تصميم‌گيري كنند.

اما اينكه ميزان كاهش تا چه سطحي خواهد بود مشخص نيست و به برآوردهايي كه از بازار و كاهش تقاضا مي‌شود بستگي دارد.

در اجلاس اضطراري بيش از 500 تا 5/2 ميليون بشكه كاهش تقاضا پيش‌بيني مي‌شد و ميزان كاهش معادل 5/1 ميليون بشكه انجام شد. در اجلاس آينده نيز بايد منتظر شد و برآوردهاي اعضاي اين سازمان از كاهش تقاضا را مشاهده كرد تا براساس آن تصميم مقتضي گرفته شود.

• آيا اين كاهش توليد بر قيمت‌ها تاثير خواهد داشت؟

به‌طور قطع تصميم اوپك در قيمت‌ها تاثير دارد ولي ميزان تاثير و عمق آن به ميزان كاهش تقاضاي بازار و همكاري كشورهاي توليد‌كننده غيراوپك بستگي دارد.

اگر تقاضا پس از كاهش توليد اوپك بيش از ميزان كاهش اين سازمان كاهش يابد تاثير تصميم اوپك كمتر خواهد بود.

در عين حال اگر كشورهاي غيراوپك با كاهش توليد از سوي اين سازمان، كمبود ايجاد شده را جبران كنند بي‌شك تاثير تصميم اوپك كمتر خواهد بود.

• در مورد هماهنگي كشورهاي غيراوپك چه اقدامي انجام خواهد شد؟

هماهنگي و مذاكره با كشورهاي غيراوپك آغاز شده است. در گذشته يعني در دهه 80 و 90 كه قيمت نفت كاهش يافت نيز همكاري غيراوپك به كندي انجام شد.

اين ناشي از اين است كه كشورهاي غيراوپك به‌دليل متشكل نبودن پراكنده هستند و امكان هماهنگي ميان آنان دشوار است.

بايد با اين كشورها به‌صورت جداگانه بحث و مذاكره كرد. علاوه بر اين در كشورهاي غيرعضو اوپك بخش خصوصي بيشتر نقش دارد و در اين كشورها بخش خصوصي فعال است و مانند كشورهاي عضو اوپك دولت نقش ندارد و امكان كاهش توليد به سادگي عملي نيست.

به همين دليل پيوستن اين كشورها به اوپك براي كاهش توليد و جلوگيري از كاهش قيمت با تاخير انجام مي‌شود. ولي در شرايط جاري و با كاهش قيمت نفت كه همه دست‌اندركاران را تحت‌تأثير قرارداده، بي‌شك مانند گذشته همكاري غيراوپك رخ خواهد داد ولي با تاخير.

• روند قيمت‌ها را چگونه پيش‌بيني مي‌كنيد؟

بازار نفت امروز تحت‌تأثير شرايط جاري اقتصاد جهان است. با توجه به تشديد اين بحران و عميق‌تر شدن روزافزون اين بحران كه هر روز به بخش‌هاي بيشتري از اقتصاد كشورهاي مختلف توسعه مي‌يابد بايد انتظار كشيد و حاصل تلاش‌هايي كه در اين زمينه براي كنترل بحران اقتصاد جهان و كاهش قيمت نفت صورت مي‌گيرد را ديد.