سايهسنگين بيپولي بر توليد گاز
به گزارش «جامجم» توليد روزانه 600 ميليون مترمكعب گاز و پالايش آن در 12 پالايشگاه، احداث خطوط انتقال گاز و خطوط فشار قوي، ايجاد 165 شبكه گازي شهري و روستايي و احداث 900 جايگاه سي.ان.جي در كشور از اقدامات 30 سال اخير در حوزه گاز بوده است.
در حال حاضر رشد جمعيت بهرهبردار شهري و روستايي از گاز طبيعي بويژه در چند سال اخير حكايت از نياز به سرمايهگذاري عظيم در اين بخش دارد ، كه به نظر ميرسد با توجه به اظهارات روز گذشته مسعود ميركاظمي ، وزير نفت در سومين همايش گاز ايران در سالن همايشهاي صدا و سيما مبني بر اين كه هماكنون 19 ميليارد دلار پروژه نيمهتمام گاز و كسري 200 ميليون مترمكعبي گاز وجود دارد، وزير نفت دولت دهم به نوعي بر توقف فعاليت پروژهها در بزرگترين طرح گازي جهان در پارس جنوبي صحه گذاشت.
در چند سال اخير رشد مصرف گاز افزايش بيسابقه داشته است، بويژه در زمستان 86 كه كشور با سرماي بيسابقهاي مواجه شد و تعدادي از استانهاي كشور به مدت يك ماه تا 40روز در قطعي كامل گاز به سر بردند، آن زمان دولت با چالش جدي در تامين گاز مواجه شد و سعي كرد از طريق افزايش منابع اعتباري به جبران خسارات بپردازد.
از اينروي مجلس در مصوبهاي به دولت اجازه داد تا 13 درصد درآمد نفتي را به توسعه طرحهاي پارس جنوبي (عسلويه) اختصاص دهد كه طبق اظهارات مديرعامل شركت ملي نفت ايران سال گذشته 1.4 ميليارد دلار از اين منبع براي توسعه پارس جنوبي جذب شده است.
توليد روزانه 600 ميليون مترمكعب گاز در سالهاي اخير بيانگر سرمايهگذاري سالهاي قبل در اين حوزه بوده كه در دولت نهم به ثمر رسيد و اين در حالي است كه هماكنون پروژه آماده بهرهبرداري و افتتاح در زمينه گاز در كشور وجود ندارد و برخي پروژهها به دليل كمبود اعتبار يا متوقف شده و يا به كندي پيش ميرود.
چندي پيش اكبر تركان، معاون سابق برنامهريزي و نظارت بر منابع هيدروكربوري وزارت نفت گفته بود روزانه حدود 45 ميليون مترمكعب گازهاي همراه نفت سوزانده ميشود و اين در حالي است كه پروژههاي جمعآوري گازهاي همراه نفت از پيشرفت چنداني برخوردار نيست و با تاخيرهاي چند ساله مواجه شدهاند.
به طور نمونه طرح آماك بايد در مرداد سال 86 به بهرهبرداري كامل ميرسيد و اين در حالي است كه هنوز ايستگاه آب تيمور به دليل آنچه كمبود قطعات اعلام شده بود، راهاندازي نشده است.
در سال هاي اخير به هر ميزان كه گاز در كشور توليد شده به مصرف رسيده است طوري كه در سال 85 ، 117 ميليارد مترمكعب ، در سال 86 ، 129 ميليارد مترمكعب و در سال گذشته 144 ميليارد مترمكعب و در 6 ماهه نخست امسال نيز 60 ميليارد و 333 ميليون مترمكعب گاز در كشور توليد شده و به مصرف خانگي ، تجاري ، صنعتي و نيروگاهي رسيده است و در روند تكميل پروژههاي ذخيرهسازي گاز نيز سرعت و جديت چنداني ديده نشده است.
اما با اين ميزان رشد مصرف، هماكنون پرونده قابل اتكايي براي تامين گاز در آينده وجود ندارد و بر اين نكته وزير نفت نيز با تاكيد بر كسري 200 ميليون مترمكعبي گاز روزانه كشور، صحه گذاشته است.
ميركاظمي در سومين همايش صنعت گاز ايران با اشاره به اين نكته كه تراز تجاري گاز با توجه به افزايش ظرفيت هاي توليد همچنان منفي است، تاكيد كرده كه براي دستيابي به اهداف اسناد بالادستي گاز بايد نقاط قوت و ضعف اين صنعت مورد شناسايي قرار گيرد.
ايران با داشتن ذخاير 29 تريليون مترمكعبي گاز دومين دارنده ذخاير گاز در دنياست، اما سهم بسيار ناچيزي در بازارهاي بينالمللي دارد هرچند خود سومين كشور پرمصرف گاز در دنيا به شمار ميرود.
وزير نفت مديريت مصرف در بخش گاز را مورد تاكيد قرار داده و گفته است: گاز به عنوان سوخت طبيعي آينده جهان را فراخواهد گرفت و مورد استقبال مصرفكنندگان قرار ميگيرد.
وي با اشاره به رشد مصرف و وجود برخي نقاط ضعف در صنعت گاز، يادآوري كرده است هماكنون در زمان اوج مصرف ميزان كسري گاز طبيعي كشور به بيش از 200 ميليون مترمكعب افزايش مييابد.
ميركاظمي همچنين به ضرورت تامين بموقع منابع مالي موردنياز پروژهها در بخش گاز نيز تاكيد و اظهار كرده كه با وجود نياز 19 ميليارد دلاري اعتبار در اين زمينه، تنها 3 ميليارد دلار براي آن در نظر گرفته شده است.
وزير نفت در حاشيه همايش در جمع خبرنگاران، محور اصلي فعاليت وزارتخانه متبوع خود را شرقگرايي عنوان كرده و خواستار بهرهگيري مطلوب از ظرفيتهاي ايجاد شده در كشورهاي منطقه شده است.
ميركاظمي همچنين درباره تغيير و تحولات مديريتي در وزارت نفت گفته مديراني كه با ديدگاهها و سياستهاي وي همراه باشند، به كار خود ادامه ميدهند و صنعت نفت با وجود نيروهاي فراوان متخصص، بينياز از استفاده از تحليلگران اقتصادي خارج از صنعت نفت نيست.
وي درباره جداسازي پتروشيمي از نفت و واگذاري آن به وزارت صنايع و معادن گفته است: اين تصميم نياز به بررسيهاي بيشتر و اجراي با تاخير دارد، زيرا بايد پذيرفت توسعه ساير صنايع با محوريت نفت صورت پذيرد.
كاهش جدي سرمايه در گاز
در ادامه اين همايش عزيزالله رمضاني، معاون وزير نفت در امور گاز بر تامين پايدار سوخت زمستاني تاكيد كرده و گفته است، هماكنون ميزان جذب سرمايه خارجي در صنعت گاز كاهش يافته است.وي با ابراز نگراني از ادامه رشد مصرف گاز در كشور، اظهار كرده اگر قرار باشد بدون محدوديت گاز صنايع و مشتركان بخش خانگي و تجاري تامين شود، به طور قطع كشور با كسري گاز مواجه خواهد شد.
به گفته رمضاني، طبق برنامهريزيها و پيشبينيها بايد سالانه 10 ميليارد دلار سرمايهگذاري در اجراي برنامههاي توسعهاي گاز صورت ميگرفته كه اعتبارات جذب شده كمتر از پيشبينيها بوده است.معاون وزير نفت وجود برخي راهكارهاي قانوني و موانع متعدد را عامل كاهش جذب سرمايههاي خارجي در صنعت گاز اعلام كرده است.
نياز اروپا به ايران
حجتالله غنيميفرد، معاون سرمايهگذاراني شركت ملي نفت نيز خروج ايران از بازارهاي جهاني گاز را قابل توجيه ندانسته و گفته است: پيشبيني ميشود در 11 سال آينده، اروپا به واردات 300 ميليارد مترمكعب گاز در سال نياز خواهد داشت و طبق مطالعات موسسات معتبر بينالمللي، گاز در سال 2020 ميلادي 26 درصد انرژي مصرفي جهان را به خود اختصاص خواهد داد.
غنيميفرد تاكيد كرده اگر به خاطر 8 سال دفاع مقدس، ايران فعاليتي در بازارهاي جهاني گاز نداشت، در سالهاي پيشرو عدم حضور ايران هيچ توجيهي نخواهد داشت.
وي فراگيري مصرف LNG (گاز طبيعي مايع شده) در بازارهاي جهاني را مورد اشاره قرار داد و تاكيد كرد: در حال حاضر 25 درصد گاز مورد نياز كشورهاي پيشرفته اروپايي و 55 درصد گاز مورد نياز ژاپن و كره جنوبي از طريق LNG تامين ميشود.
وي مشكلات اروپا با روسيه در تامين گاز را يكي از دلايل وابستگي اروپاييها به خاورميانه براي تامين انرژي در سالهاي آينده عنوان كرد.