منوچهرعطاءالهی

روزنامه لوموند در شماره امروز خود نوشت ، کشورهاي صنعتي جهان در چند سال گذشته با افزايش اندک جمعيت روبرو بوده اند. اين وضع در ژاپن ، اروپا و آمريکا قابل مشاهده است.

موسسه ملي مطالعات جمعيت با کمک اداره آمار آمريکا اعلام کرد اواخر ژوئن سال جاري ميلادي جمعيت زمين به شش ميليارد و هشتصد و ده ميليون نفر رسيد. به اين مفهوم که به جمعيت جهان در دو سال گذشته صد و هشتاد و پنج ميليون نفر افزوده شده است.

با اين آهنگ رشد، جمعيت جهان تا سال دو هزار و دوازده از مرز هفت ميليارد نفر فراتر خواهد رفت.

تحولات اخير باعث تقويت پيش بيني هايي شده که جمعيت جهان را در افق دو هزار و پنجاه ، نه ميليارد و چهارصد ميليون نفر ارزيابي مي کنند.

بر اين اساس هند تا سال دو هزار و بيست با سبقت گرفتن از چين به پرجمعيت ترين کشور جهان تبديل خواهد شد.

آفريقا تا افق دو هزار و پنجاه، دو ميليارد نفر جمعيت خواهد داشت. جمعيت آمريکا نيز به چهارصد و چهل ميليون نفر خواهد رسيد. اما جمعيت اروپا به ميزان محسوسي کاهش خواهد يافت و از هفتصد و سي و هشت ميليون نفر به هفتصد و دو ميليون نفر خواهد رسيد. يکي از علل اين کاهش جمعيتي را مي توان به کاهش زاد و ولد در روسيه و مرگ و مير بيش از حد مردان ناشي از الکليسم و شرايط نامناسب بهداشتي در اروپاي شرقي مرتبط کرد. جمعيت اروپاي غربي ثابت خواهد ماند اما کشورهاي اروپاي شمالي رشد جمعيتي خواهند داشت. با اين حال رسيدن نسل انفجار جمعيت به سن مرگ مي تواند يکي ديگر از علل کاهش جمعيت در اروپا باشد.

بر اساس مطالعات دفتر آمار آمريکا ، تا سال دو هزار و پنجاه جمعيت افراد بالاي شصت و پنج سال سه برابر خواهد شد. در آن زمان جمعيت افراد مسن به يک و نيم ميليارد نفر مي رسد. از ابتداي قرن جمعيت افراد بالاي شصت و پنج سال بيست و سه درصد رشد داشته است. رشد جمعيت افراد مسن در سالهاي گذشته دو برابر سريعتر از جمعيت کل بوده است.

هم اکنون نابرابري در ميزان اميد به زندگي در نقاط مختلف جهان به چشم مي خورد. در حالي که متوسط جهاني اميد به زندگي براي مردان شصت و هفت سال و براي زنان به هفتاد و يک سال مي رسد اين ميزان براي مردان و زنان ژاپني به ترتيب به هفتاد و نه و هشتاد و شش سال مي رسد. در حالي که اميد به زندگي در کشورهاي آفريقايي براي مردان پنجاه و سه سال و براي زنان پنجاه و شش سال است. زيمبابوه بدترين رکورد را در اين زمينه به خود اختصاص داده است. اميد به زندگي مردان در اين کشور آفريقايي به سي و نه سال و براي زنان به چهل و چهار سال مي رسد.