كاشيهاي اصفهان برايم حكم معمار داشت
 |
استاد پيشكسوت معماري و كاشيكاري از تاليف 2 كتاب كه به بازآموزي خط معقلي و هندسه ميپردازد، خبر داد.
محمود ماهرالنقش، معمار و پژوهشگر عرصههاي سنتي و هنرمند اصفهاني از 2 كتاب به نامهاي «خط معقلي» و «هندسه براي جوانان» نام ميبرد و ميگويد: «تاكنون 50 درصد كار انجام شده و در مرحله تحقيق است. در كتاب هندسه براي جوانان از مثلث و مربع 150 نقش جديد طراحي كردهام و قصد دارم از اين طريق به جوانان بگويم كه آموزش هندسه آسان است.»
استاد ماهرالنقش كه قرار است در نيمه اول ارديبهشت ماه نمايشگاهي از آثار خط بنايي خود را در حاشيه همايش شيعه در اردبيل برگزار كند، ميگويد: «50 اثر كه طي 30 سال اخير خلق كردهام در اين نمايشگاه، به معرض ديد عموم قرار ميگيرند.»
اين پژوهشگر هنر طراحي و نقش كاشي كه اولين نويسنده كتاب در اين حوزه نيز به شمار ميآيد، متولد 1301 اصفهان است كه در سال 82 بهعنوان پژوهشگر برتر شناخته شد و نيز عنوان خادم برگزيده قرآن كريم در حوزه معماري و كاشيكاري اسلامي را كسب كرده است.
پدر استاد، يكي از معماران اصيل اصفهان بود و شهرتي در اين شهر داشته است. محمود ماهرالنقش در ايام جواني به تهران ميآيد و سالها به مطالعه و تحقيق درباره معماري سنتي ميپردازد تا اينكه از سوي دانشگاه علم و صنعت براي تدريس دعوت ميشود.
به گفته اين استاد هنرهاي سنتي، در دهه 30 ايران داراي تعدادي مهندس شد كه بسياري از آنها در خارج از كشور تحصيل كرده بودند و معماري غربي ميدانستند بههمين دليل معماري غربي وارد ايران شد و ساختمانهايي ساخته شد كه به نوع اقليم ايران بيتوجه بود. بنابراين در سال 1328 دانشگاه تكنولوژي تهران، براي تدريس از ماهرالنقش دعوت كرد تا اصول معماري سنتي ايران را به دانشجويان آموزش دهد.
او ميگويد: «وقتي نوجوان بودم و در كوچه پس كوچههاي اصفهان با آن همه نقش و رنگ راه ميرفتم، نميدانستم قواعد اين نقش و نگار چيست، كاشيهاي اصفهان برايم حكم معمار را پيدا كرد.»
ماهرالنقش در سالهاي 1348 تا 1356 مجموعه كتابهاي اصول فني ساختمان را تحرير كرد كه تاكنون بيش از 10 بار تجديد چاپ شده است. خودش ميگويد: «10 هزار نسخه از اين كتاب توسط دانشجويان خارج از كشور خريداري شده است.»
به عقيده ماهرالنقش معماري ايران از دوران هخامنشي در اوج قرار داشت، حتي «تاج محل» يكي از عجايب دنيا را يك معمار ايراني بهنام استاد عيسي شيرازي بنا كرده است. او زمان شكلگيري هنر كاشيكاري و آجركاري را در معماري، همزمان با ورود اسلام ميداند و معتقد است، اسلام در معماري ممنوعيتهايي را ايجاد كرد مثل منع مجسمهسازي و نقاشي از انسان و ديگر جانداران و همين باعث شد كه هنرمندان هنر قديمي را با ابداعاتي تلفيق كنند.
اين هنرمند با آنكه معتقد است هنر كاشيكاري از صفويه به بعد بيشتر تقليد بوده اما سردر مسجد سپهسالار را كه يك كاشيكاري الماستراش است در نوع خود، نوآوري بينظيري در كاشيكاري ميداند.
ماهرالنقش اشاره ميكند كه امروزه كاشيكاري در دنيا به سرعت پيشرفت ميكند ولي در ايران اين مهم متوقف شده است. ديگر كسي راغب نيست كاشيكاري انجام دهد چون درآمدش كم است. از معماري سنتي در ايران چيزي باقي نيست، چرا كه آپارتمانسازي معماري ندارد. بنابراين از كاشيكاري فقط ميتوان در بناهاي مذهبي استفاده كرد.