منوچهرعطاءالهی

قرآن از دو راه دعوت به تعقل و انديشه‌ورزي و دعوت مدعيان به ارائه استدلال، با مسئله خرافات، موهومات و غلو مبارزه كرده است. قرآن به مسئله غلو پرداخته و در آيات بسياري به پيروان اديان گذشته اشاره كرده كه اين افراد غلو نكنند.

يكي از اهداف بعثت پيامبران اين مسئله عنوان شده، به‌طوري كه در بخشي از آيه 157 سوره اعراف آمده است: (پيامبر) بارهاى سنگين و زنجيرهايى را كه بر آنها بود، (از دوش و گردنشان) برمى‏دارد، پس كسانى كه به او ايمان آوردند و حمايت و ياري‌اش كردند و از نورى كه با او نازل شده پيروى نمودند، آنان رستگارانند. آيات بسياري در اين رابطه وجود دارد و  قرآن از دو راه به اين مسئله پرداخته است.

 يكي به‌صورت ايجابي كه مسئله را به‌صورت تعقل، خردورزي و در بستر انديشه‌ورزي طرح مي‌كند و يكي هم از طريق اينكه براي مسائل اعتقادي خود استدلال كرده و دليل مي‌آورد و از طرف مقابل مي‌خواهد كه اگر شما هم در اعتقادات خود دليل و استدلال داريد آنها را ارائه كنيد.

در اين رابطه همچنين به آيه 64 سوره نمل مي‌توان اشاره كرد كه مي‌فرمايد: يا كسى كه آفرينش را آغاز كرد، سپس آن را تجديد مى‏كند و كسى كه شما را از آسمان و زمين روزى مى‏دهد؛ آيا معبودى با خداست؟! بگو: «دليلتان را بياوريد اگر راست مى‏گوييد!»بنابراين قرآن كريم صرف‌نظر از اين مباني كه در باب دعوت به فكر و انديشه مي‌آورد با انحرافات، خرافات و غلوها هم مبارزه مي‌كند.

هر جامعه‌اي كه در آن عوام‌گرايي و سطحي نگري و خردستيزي باشد، به‌طور قطع رواج خرافات بيشتر مي‌شود.اين در حالي است كه رهبر معظم انقلاب در سياست‌هاي ابلاغي برنامه پنجم توسعه در بخش فرهنگ، بر  تكميل و اجراى طرح مهندسى فرهنگى كشور و تهيه پيوست فرهنگى براى طرح‏هاى مهم، زنده و نمايان نگه داشتن انديشه دينى و سياسى حضرت امام‌خمينى(ره) و برجسته كردن نقش آن به‌عنوان يك معيار اساسى در تمام سياستگذارى‏ها و برنامه‌ريزى‏ها و اهتمام به ارتقاي كيفيت در توليد، مقابله با جريانات انحرافى در حوزه دين و زدودن خرافات و موهومات توصيه اكيد كرده اند.