منوچهرعطاءالهی

پيشگفتار

ابراهام لينكلن مي‌گويد: "بيشتر مردم به همان اندازه كه خودشان تصميم مي‌گيرند شادند." يعني نوع واكنش ما به آنچه رخ مي‌دهد بيش از خود آنچه در زندگي اتفاق مي‌افتد شادماني ما را تعيين مي‌كند.

درباره شاد بودن، "اندرو متيوس" (Andrew-Mathews) در كتاب خود به نام "راز شاد زيستن" چنين مي‌گويد: "بعضي وقت‌ها شاد بودن كار سختي است. مثل مرتب نگه داشتن خانه است- بايد چيزهاي ارزشمند را حفظ كنيد و زباله‌ها را بيرون بريزيد. لازمه‌ي شاد بودن به دنبال چيزهاي خوب بودن است. "

شادی و امید طبیعت زندگی هستند. با وجود این، غم و نا امیدی به سراغ موجود زنده میﺁیند. جوان به عنوان گروهي از جامعه ،حق وحقوقی دارد، زیستن در دوره جواني وایجاد رابطه تنگاتنگ با افراد از جمله ارزشهايی هستند که انسان‌ها برای رسیدن به آن مبارزه مي‌كنند و با رسیدن به آن شاد مي‌شوند و عدم دستیابی به آن موجب افسردگی و اضطراب آنها مي‌شود.

لازمه شادي و شادبودن چيزي نيست جز مثبت انديشي و جستجوي خوبي‌ها و زيبايي‌ها. "ازرا بايدا" (Ezra-Bayda) در مقدمه‌ي كتاب خود به نام "به زندگي و سختي‌هاي آن آري بگوييد" تنها راه رسيدن به شادي پايدار را چنين بيان مي‌كند: "براي اينكه در مسير تبديل شدن به انساني كامل و واقعي حركت كنيم بايد مرز خود را بشناسيم – جايي كه حاضر نيستيم به وراي آن قدم بگذاريم. سپس بايد بفهميم استقبال كردن از آن حيطه‌ي سخت و آري گفتن به تمام زندگي و مشكلاتش چه چيزي را مي‌طلبد. آري گفتن به زندگي در همه ابعادش يعني تشخيص اينكه هويت حقيقي ما هيچ حد و مرزي را نمي‌شناسد. اين تنها راه رسيدن به شادي پايدار است."

انسان با نگرش منفي به دنيا چيزي جز روحيه‌اي افسرده، چهره‌اي غمگين و حالتي خشمگينانه ندارد و اين نگرش منفي، براي جامعه بسيار خطرناك است. امید به زندگی و شاد بودن باعث پایین آمدن آسیب‌های اجتماعی از جمله اعتیاد، خودکشی و... می شود. پس برای افزایش امید به زندگی بایستی به دوران جوانی و نوجوانی بها و ارزش دهیم.

مسأله تحقيق:

بر اساس مطلبي كه در سايت "فصل نو " آمده 65 درصد از جمعيت كشور ما را جوانان زير 30 سال تشكيل مي‌دهند اما به دليل فقدان شادي و نشاط اجتماعي، 25 درصد اين افراد در افسردگي به سر مي‌برند. ناامیدی نسبت به آینده، مبهم بودن آینده حتی در نزد جوانان تحصیلکرده، بیکاری، وجود پدیده‌ای به نام کنکور و  همچنین تشنجاتی که به واسطه مسائل اقتصادی در میان بسیاری از خانواده‌های کشور وجود دارد همگی موجب عدم دستیابی جوانان به ایده‌ها و آمال و آرزوهای خود شده و باعث افسردگی در بین جوانان کشور می‌شود.

به تجربه ثابت شده شادي و نشاط، ماده اوليه تغيير جامعه و تحول و تكامل دروني انسان‌هاست. در جامعه خوشحال و خرسند توليد بهتر، اشتغال بيشتر و اقتصاد سالم تر خواهد بود. بدون شك در چنين محيطي امنيت اجتماعي و فردي راحت‌تر به دست مي‌آيد. در محيط شاد، ذهن انسان پويا، زبانش گويا و استعدادش شكوفا مي‌شود. در حالي كه جامعه‌اي كه جواناني افسرده دارد محكوم به شكست است چرا كه انرژي افراد صرف برطرف كردن اندوه و ناراحتي شده و ديگر فرصتي براي توليد و توسعه باقي نمي‌ماند.

دكتر امان الله قرايي مقدم در همين رابطه در مطلبي كه در سايت "فكر نو " آمده چنين گفته است: " شادكردن و شاد بودن جامعه موجب پيشرفت و توسعه اجتماعي، اقتصادي، سياسي، فرهنگي و خانوادگي جامعه مي‌شود؛ از بسياري مسائل و بروز انواع آسيب‌هاي جامعه، جرم و بزهكاري، طلاق، نابساماني خانوادگي و ساير مسائل جلوگيري به عمل مي‌آيد؛ اختلالات روحي در جامعه كمتر مي‌شود و ميزان رغبت تحصيلي و دل به كار دادن و توليد، افزايش پيدا مي‌كند.

بايد تا آنجا كه مي‌توانيم به نوعي جامعه را شاد نگه داريم و بساط شادماني را براي مردم فراهم كنيم تا از بروز هزاران مشكل جلوگيري كنيم و با صرف هزينه‌هاي كم براي شادي از پرداخت هزينه‌هاي هنگفت آسيب‌هاي اجتماعي در امان باشيم."

نقش و جایگاه جوان در جامعه با ایفای مسئولیت مشخص می‌گردد. یک جوان با یک هویت مشخص و نقش معین بایستی منزلت خود را دریابد و آن را شکوفا سازد. جامعه بايد راه‌های شادبودن و شاد زیستن را حکفرما سازد و اهرم‌ها کنترل شاد زیستن را به خوبی اعمال کنند.

خانواده بستر اساسی و آشکارساز فرآیندهای اجتماعی است. جو خانواده متاثر از فضای بیرونی و کلی جامعه است. در این میان یکسری از خانواده‌ها نیز وجود دارند که بسته به عوامل مختلف همیشه به راحتی تسلیم شرایط بیرونی می‌شوند. ابتکار و خلاقیتی از خود برای ایجاد شادی نشان نمی‌دهند. فراهم ساختن بسترهای شادی آفرین را اموری هزینه‌ بر تلقی می‌کنند. در حالی که به لحاظ جامعه شناختی شادی‌های سهل الوصولی نیز وجود دارند که خانواده‌ها می‌توانند به آنها بپردازند و با تنظیم ساعات فکری جوانان و خود از تحلیل استعدادهای آنها جلوگیری کنند.

خود فرد، خانواده و جامعه کلیت در هم تنیده‌ای هستند که در این میان نقش فرد به عنوان عنصر تشکیل دهنده هر سه بخش جایگاه خاص و ویژه ای را به خود اختصاص می‌دهد. بنابراین جوانان جامعه نیز در فراهم ساختن فضای سالم و بهره گیری از حداقل‌ها می‌توانند نقش مهمی را بر عهده داشته باشند پس جوانان باید بپذیرند که جامعه اساسا با شادی و نشاط مخالف نیست. بلکه آنچه جامعه مخالف آن است هزل و هرزگی است.

فرهنگ هر جامعه در ترسیم ساختارها و نظام ارزشی حاکم بر آن جامعه نقش موثری دارد، در این میان عده ای ادعا می کنند که فرهنگ حاکم بر جامعه ایران فرهنگی ناشاد است و مولفه‌های شادی در فرهنگ اسلامی در سطح بسیار پایینی قرار گرفته است در حالي كه اسلام در ذات و اساس خود هیچ تناقضی با شادی و شادمانی ندارد، بلکه تاکید مضاعفی نیز بر ایجاد جو شادی و نشاط به ویژه برای جوانان دارد.

متاسفانه در بافت جوان جامعه ما، آنگونه كه بايد شادابي و پويايي يك جامعه فعال و سخت‌كوش به چشم نمي‌خورد. با توجه به مطالب گفته شده مسأله اصلي اين تحقيق بررسي اين موضوع است كه آيا جوانان تهراني از نظر شهروندان جوانان شادي هستند يا نه.
اهداف تحقیق:

• بررسي نظر مردم تهران درباره اهميت وجود شادي در بين جوانان و عواقب عدم وجود شادي در بين آنها
• انعكاس نظرات مردم به مسئولين درباره نقش مسئولين در شاد كردن جوانان

روش جمع آوري اطلاعات:

نظر سنجي تلفني بصورت پيمايشي و نمونه گيري تصادفي.

جامعه آماري:

شهروندان مناطق 22 گانه تهران كه داراي خط تلفن هستند.

زمان اجرای نظرسنجي:

این نظرسنجی از تاريخ 12 تا  15 بهمن ‌ماه 1387 توسط گروه نظرسنجي مركز مطالعات و تحقیقات رسانه ای روزنامه همشهری انجام شده است.

گزيده‌اي از يافته‌هاي اين تحقيق به قرار زير است:

براساس نتايج 38 درصد از پاسخگويان رفتار و طرز برخورد، 30 درصد ظاهر(رنگ لباس، مدل مو)، 9 درصد نداشتن افسردگي، 8 درصد وضع اقتصادي خوب، 7 درصد مسئوليت‌پذيري، 7 درصد ميزان پيشرفت و 1 درصد ايمان را نشانه وجود شادي در جوان بيان كردند.

نقش خانواده در شاد كردن جوان از نظر پاسخگويان به اين نظر سنجي در جدول زير آمده است:

نمودار زير نيز بيانگر نظر پاسخگويان در ارتباط با نقش رسانه در شاد كردن جوان است: