منوچهرعطاءالهی

به طورى كه پردازنده شركت AMD قادر به پشتيبانى از حافظه هاى DDR2 ۸۰۰ (پردازنده هاى مبتنى بر سوكت AM2) يا حداكثر حافظه هاى DDR2 ۱۰۶۶ (پردازنده هاى مبتنى بر سوكت +Phenom AM2) هستند. موضوع جالب توجه ديگر مربوط به حداكثر ميزان حافظه ا است كه سيستم مى تواند تشخيص دهد.
بيشتر پردازنده هاى اينتل داراى باس آدرس حافظه ۳۲ يا ۳۶ بيتى هستند (منظور باس آدرس درون باس خارجى پردازنده FSB است). اين موضوع سبب مى شود تا پردازنده به ترتيب  قادر به تشخيص حداكثر ۴ (۳۲۵۲) و ۶۴ گيگابايت (۳۶۵۲) حافظه باشد، اما از آنجا كه كنترلر حافظه دسترسى به حافظه را تعيين مى كند (نه مستقيماً پردازنده) اين موضوع موجب محدوديت حداكثر ميزان حافظه مورد پشتيبانى مى شود. به عنوان مثال چيپ ست هاى سرى P35 و G33 شركت اينتل مى توانند حداكثر از هشت گيگابايت حافظه (دو گيگابايت در هر سوكت حافظه) پشتيبانى كنند. سازندگان مادربوردها ممكن است براى كاهش هزينه ساخت و توليد مادربوردهاى ارزان قيمت تر مادربوردهاى تنها با دو سوكت حافظه توليد كنند. اين موضوع موجب مى شود تا مادربوردهاى مبتنى بر اين چيپ ست ها به جاى هشت گيگابايت تنها از چهار گيگابايت حافظه (دو گيگابايت در هر درگاه حافظه و جمعاً چهار گيگابايت) پشتيبانى كنند. به دليل اين كه همه انواع ماژول هاى حافظه قابل دسترس امروزى ۶۴ بيتى هستند، بنابراين عرض باس حافظه ۶۴ بيت است. فناورى Dual Channel در حقيقت به اين بخش از معمارى حافظه توجه كرده است و باس حافظه را از ۶۴ بيت به ۱۲۸ بيت افزايش داده است.
Dual Channel چيست؟
كنترل كننده حافظه يك چيپ ست اگر به جاى يك عرض باس داده ۶۴ بيتى از يك عرض باس داده ۱۲۸ بيت استفاده كند، در اصطلاح داراى قابليت Dual Channel است. به عبارت ساده تر مادربوردهايى كه داراى چيپ ستى با كنترل كننده حافظه ۱۲۸ بيتى هستند از قابليت Dual Channel پشتيبانى مى كنند. توسط اين فناورى نرخ انتقال اطلاعات به طور تئورى به ميزان دو برابر افزايش پيدا مى كند. حداكثر نرخ انتقال اطلاعات تئورى (MTTR) از روش زير محاسبه مى شود: ۸/ تعداد بيت منتقل شده در هر سيكلأ تعداد دفعات انتقال در هر سيكل أ فركانس واقعى= MTTR ۸/ تعداد بيت انتقال داده شده در هر سيكل أ فركانس MTTR=DDR حافظه هاى DDR حافظه هاى مبتنى بر فناورى Double Data Rate) DDR) مانند DDR-SDRAM،DDR2-SDRAM و DDR3-SDRAM مى توانند در هر سيكل دو مرتبه اطلاعات را انتقال دهند، اما حافظه هاى سنتى SDRAM تنها مى توانند در هر سيكل يك مرتبه انتقال اطلاعات انجام دهند. با توجه به اين موضوع حافظه هاى مبتنى بر معمارى DDR معمولاً با دو برابر فركانس واقعى شناسايى مى شوند. به عنوان مثال يك حافظه DDR2 ۸۰۰ داراى فركانس ۴۰۰ مگاهرتز است. بنابراين در فرمول اول بايد در قسمت «تعداد دفعات انتقال در هر سيكل» عدد دو را براى حافظه هاى سرى DDR قرار دهيد و در صورت استفاده از فرمول دوم لازم است آنچه روى حافظه نوشته شده (به عنوان مثال DDR2 ۸۰۰ عدد ۸۰۰) را قرار دهيد. با توجه به فرمول هاى ذكر شده در بالا نرخ انتقال اطلاعات در يك حافظه DDR2 ۸۰۰ برابر با ۶۴۰۰ مگابايت بر ثانيه است. اگر توجه كرده باشيد برخى از سازندگان حافظه ها، ماژول هاى حافظه DDR2 ۸۰۰ خود را تحت نام PC2-۶۴۰۰ عرضه مى كنند. اگر فناورى Dual Channel همراه با ماژول هاى حافظه DDR2 ۸۰۰ به كار گرفته شود، حداكثر نرخ انتقال اطلاعات تئورى حافظه دو برابر خواهد شد و از ۶۴۰۰ مگابايت بر ثانيه به ۱۲۸۰۰ مگابايت بر ثانيه افزايش پيدا مى كند. دليل اين موضوع نيز كاملاظ روشن است، زيرا در هر سيكل به جاى ۶۴ بيت، ۱۲۸ بيت اطلاعات انتقال پيدا مى كند. اين موضوع خيلى مهم است كه به نرخ انتقال اطلاعات از نظر تئورى توجه كنيد. زمانى كه ما اين مقادير را محاسبه مى كنيم، ادعا مى كنيم كه اين ميزان انتقال اطلاعات در هر سيكل اتفاق خواهد افتاد، اما در حقيقت چنين انتقالى هيچ گاه اتفاق نمى افتد، زيرا پردازنده و كنترل كننده حافظه در هر زمان صد درصد اطلاعات را انتقال نمى دهند. بنابراين زمانى كه شما نرخ انتقال اطلاعات واقعى سيستم خود را توسط نرم افزارى مانند SiSoft Sandraاندازه گيرى مى كنيد، هميشه مقاديرى پايين تر از حداكثر نرخ انتقال اطلاعات تئورى به دست خواهيد آورد. به اين نكته توجه كنيد كه اين افزايش كارايى صد درصدى تنها در زير سيستم حافظه اعمال مى شود و هيچ گاه موجب افزايش كارايى صد درصد كل سيستم نخواهد شد. تنها درصد كمى از اين افزايش كارايى حافظه روى كل سيستم تأثير خواهد گذاشت. يك كامپيوتر از قطعات متعددى تشكيل شده است كه افزايش كارايى يكى از اين قطعات حتى به ميزان دو برابر موجب افزايش كارايى كل سيستم به ميزان دو برابر نخواهد شد.