روزانه ده‌ها نفر براي نقل و انتقال از يك دانشگاه به دانشگاهي ديگر به وزارت علوم مراجعه مي‌كنند و اداره كل دانشجويان داخل با دستور مساعدت دانشجويان سعي مي‌كند، روند انتقال آنان را سرعت بخشد، در حالي كه رئيس جمهوري چندي پيش دستور داد نقل و انتقال دانشجويان به ويژه دختران دانشجو در دانشگاه استان‌هاي خود اجرا شود، اما در بسياري از موارد روساي دانشگاه‌ها بدون ارائه دليل منطقي اين روند را كند مي‌كنند و در نهايت، تلاش بسياري از دانشجويان براساس سليقه روساي دانشگاه‌ها بي‌نتيجه مي‌‌ماند.

به گزارش خبرنگار ما، بسياري از دانشجوياني كه در 3 ماه نخست شروع سال تحصيلي براي انتقال از يك دانشگاه به دانشگاهي ديگر به اداره كل دانشجويان داخل واقع در ساختمان وزارت علوم مراجعه مي‌كنند، نامه‌اي سفارش شده از يك مسوول عالي‌رتبه، نماينده مجلس يا رئيس دانشگاه دارند، با وجودي كه امسال بيش از 60 درصد گزينش‌هاي دانشجويي براساس طرح بومي‌گزيني انجام شده اما هنوز بسياري از دانشجويان، خواستار انتقال به دانشگاه شهر محل سكونتشان هستند، در حالي كه با توجه به افزايش تقاضاي انتقال به برخي دانشگاه‌ها، روسا هر سال با حجم انبوه دانشجويان بومي روبه‌رو هستند و براي كاهش تقاضا سعي مي‌كنند شرايط ويژه‌اي در نظر بگيرند. از جمله اين شرايط مي‌توان به انتقال دانشجوي روزانه دانشگاه مبدا به دانشجوي شبانه دانشگاه مقصد و تقبل هزينه اشاره كرد.

اداره كل دانشجويان داخل ايجاد شرط انتقال براي دانشجويان را براساس شرط استقلال روسا و دانشگاه‌ها توجيه مي‌كنند و كمتر دانشگاه‌ها را براي پذيرش انتقالي‌ها تحت فشار قرار مي‌دهند.

بومي‌گزيني دختران

هر چند بدرستي آماري از تفكيك جنسيتي دانشجويان دختر و پسر وجود ندارد، اما با توجه به دغدغه بيشتر خانواده‌ها براي حفظ امنيت دختران،  معمولا تعداد متقاضيان دختر براي انتقال به دانشگاه محل سكونت بيش از پسران است. علت اين امر را مي‌توان در فرهنگ سنتي خانواده‌ها جستجو كرد كه اتفاقا نقل و انتقال دختران به دانشگاه‌هاي شهرهاي سنتي نيز از ساير شهرها بالاتر است.

شايد به همين دليل اعضاي كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس از طرح الزام دانشگاه‌ها به پذيرش دانشجويان دختر در آزمون سراسري سال 88 خبر مي‌دهند.

مخالفت‌ها بيشتر است

از آنجا كه افكار عمومي قبل از طرح بومي‌گزيني دختران، شاهد ارائه طرح سهميه‌بندي جنسيتي در دانشگاه ها بود، عده‌اي از دانشجويان و دانشگاه‌ها طرح بومي‌گزيني را ادامه سهميه‌بندي جنسيتي مي‌دانند و اجراي آن را به منزله خانه‌نشيني بيشتر دختران دانشجو و ايجاد مانع در ادامه تحصيل آنان عنوان مي‌كنند.

سازمان سنجش قرار است به طرح بومي‌گزيني  كه سياست كلي جذب دانشجو و مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي است  توجهي ويژه داشته باشد. اين طرح مي‌گويد كه داوطلبان داراي شرايط، در صورت امكان در نزديكي محل سكونت خودشان پذيرش مي‌شوند كه اين قضيه براي دختران به صورت مضاعف اجرا خواهد شد.

مخالفان طرح بومي‌گزيني ضمن برگزاري نشست‌هاي مشترك معتقدند كه طرح بومي‌گزيني دختران مي‌تواند به حفظ وابستگي آنان به خانواده و كاهش حس استقلال حتي پس از تحصيل منجر شود. ناصر فكوهي، استاد دانشگاه در نشستي به همين مناسبت مي‌گويد: تغيير رويكرد اجتماعي به زن بر اثر حضور فعالش در اجتماع باعث حضور بيشترشان در دانشگاه‌ها شده و با توجه به تجربه مثبت بسياري از كشورها بايد در پي اجراي تبعيض مثبت به نفع گروه‌هاي آسيب‌پذيرتر جامعه از جمله زنان بود.

اما اين كه چقدر بومي‌گزيني به معني تبعيض مثبت به نفع زنان است، نيازمند تدوين برنامه‌هاي دقيق است. چراكه هنوز بسياري از دختران به دليل در اولويت قرار نداشتن براي ادامه تحصيل در خانواده و محدوديت‌هاي فرهنگي، قادر به تحصيل در شهر ديگري نيستند و بويژه در شهرستان‌ها، ازدواج را به ادامه تحصيل ترجيح مي‌دهند.

موافقان هم نظري دارند

بومي‌گزيني دختران دانشجو، اگر حساب شده تدوين شود، طرح مثبتي است؛ همان‌طور كه جواد آرين‌منش، نايب رئيس كميسيون فرهنگي مجلس مي‌گويد: اين طرح نبايد به معني ايجاد محدوديت باشد، چنانچه اين طرح بدون در نظر گرفتن حق نخبگان اجرايي شود، سبب تضييع حق نخبگان چه مرد و چه زن خواهد شد؛ بنابراين چه افرادي كه درصدد الزام دانشگاه‌ها به پذيرش بومي دختران و چه مخالف اين الزام هستند، هدفشان ايجاد تسهيلات لازم براي ادامه تحصيل راحت دختران به عنوان قشري است كه به حمايت ويژه‌اي براي ادامه تحصيل نياز دارند: براساس اين گزارش، در حال حاضر مهاجرت تحصيلي از يك شهر به شهر ديگر با توجه به امكانات محدود وزارت علوم، خالي از اشكال نيست. دختران دانشجو مشكلات زيادي به لحاظ امكانات ناچيز خوابگاهي، اجاره مسكن، هزينه زندگي و تماس اجتماعي با اقشار مختلف و در محيطي نامانوس دارند، تا وقتي كه اين فشارها به قوت خود باقي بماند، شايد طرح بومي‌گزيني دختران، راه‌حلي براي رفاه بيشتر است؛ در حالي كه به لحاظ آموزشي نيز وزارت علوم بايد پاسخگوي سيلي از داوطلبان و پذيرفته شدگاني باشد كه در انتخاب رشته مرتكب اشتباهاتي شده‌اند و با استمداد از طرح بومي‌گزيني، قصد دارند به شهر محل سكونت خود بازگردند. تعداد زياد افرادي كه روزانه با اين هدف به اداره كل دانشجويان داخل مراجعه مي‌كنند، نشان از تقاضاي بالاي دانشجويان براي انتقال است كه متاسفانه وزارت علوم هنوز نتوانسته روساي دانشگاه‌ها را وادارد تا طرح بومي‌گزيني را به نفع دختران و افراد آسيب‌پذيرتر اجرا كند، گويا براي قضاوت درباره نتايج اين طرح بايد تا پايان آزمون سراسري سال 88 در انتظار ماند.