دکتر حسن بنيانيان رئيس حوزه هنري با تأکيد بر نقش زبان هنر در تربيت ديني ماندگار ، بيبهره بودن مدارس از هنر را مورد اشاره قرار داد و گفت: ارزشهاي ديني بايد چنان قوي و عميق باشند که به موازات تعاملات جهاني حفظ شده و خدشهاي به آنها وارد نشود.
به گزارش مهر، نخستين نشست تخصصي «بررسي روشهاي انتقال ارزشهاي ديني با زبان هنر در کتب درسي» پيش از ظهر چهارشنبه 9 ارديبهشت ماه با حضور جمعي از پژوهشگران و اساتيد فرهنگي، دانشجويان هنر و علوم تربيتي و کارشناسان آموزش و پرورش در حوزه هنري تهران برگزار شد.
در اين نشست ، رئيس حوزه هنري در بيان ضرورت پرداختن به موضوع زبان هنر در تأليف کتب درسي بر اهميت مطالعه پيوسته در رشته هاي علوم انساني تأکيد کرد و گفت: قبل از اينکه به چگونگي ورود هنر به کتابهاي درسي بپردازيم بايد به اين مسئله توجه کنيم که چگونه مي توان هنر را وارد آموزش و پرورش کرده و در مديران آموزش و پرورش ايجاد تقاضا براي بهره گيري از هنر بکنيم. الان نه تنها اين تقاضا نيست که ترس و وحشت در مديران مدارس، معلمان و مربيان تربيتي نسبت به مقوله هنر وجود دارد.
همه انسانها داراي خلاقيت هنري هستند
وي تفاسير متفاوت از مقوله هنر را يکي از مشکلات خواند و گفت: برخي تا اسم هنر مي آيد ياد فيلم سينمايي مي افتند و نسبت به سينما حساسيت منفي دارند و برخي از افراد که کمي ترسشان ريخته مي گويند بله هنر خيلي چيز مهمي است و اتفاقا خوب است که ما اين هنر خطاطي را ياد بچه ها بدهيم، جرأت ندارند از اين فراتر بروند.
دکتر بنيانيان با بيان اينکه در همه بچه ها استعداد هنري وجود دارد، افزود: مي توان اين استعداد را در محيط مدرسه پرورش داد و شادي و نشاط و تربيت را به آموزش و پرورش برگرداند. آنچه ما از هنر بحث مي کنيم خلاقيتي است که در وجود همه انسانها هست که مي توانند زيبايي بيافرينند و با نگاه خود زيبايي را تفسير کنند.
وي از کتاب به عنوان عنصر بسيار کليدي براي ايجاد تحولات در آموزش و پرورش ياد کرد و گفت: بر اساس اين نگرش بايد بين کارشناسان تهران با آن معلمي که در دورترين نقاط کشور مشغول است يک فهم مشترک پيدا شود که کتاب واسطه اين فهم مشترک است.
رئيس حوزه هنري با بيان اينکه نقش کتاب در آموزش و پرورش حذف سلايق فردي در تحليل و تفسير از مباحث بنيادين فکري است، افزود: يکي از کارکردهاي آموزش و پرورش اين است که نگذارد بخشهاي غلط فرهنگ پدر و مادر به فرزندان منتقل شود. کتاب تنها آموزش دهنده بچه ها نيست بلکه آموزش دهنده پدر و مادرها نيز هست.
وي وحدت بخشي در جامعه را يکي از رسالتهاي آموزش و پرورش خواند و به مثلث سه وجهي هنر، کتب درسي و نيازهاي جامعه در اين نهاد آموزشي اشاره کرد و افزود: علاوه بر اينکه مي توان از کتابهاي درسي دنيا در مورد نقش آموزش و پرورش مباحثي را استخراج کرد بايد اين مسئله را که جمهوري اسلامي و مردم سالاري ديني يعني چه؟ و رسالت آموزش و پرورش در اين معنا چيست را نيز به آن اضافه کرد.
آموزش و پرورش چرخ پنجم تصميم گيري
وي با اشاره به اينکه هنوز در جمهوري اسلامي براي مديران و نخبگان جامعه اين مفهوم درک نشده که آموزش و پرورش چرخ پنجم تصميم گيري کشور است، افزود: اگر نظام آموزش و پرورش ما پويا شود آن وقت انسانهاي فهيم با انتخابهاي آگاهانه تربيت مي کنيم و بعد به صندوقهاي رأي دعوتشان مي کنيم تا صالحين جامعه را انتخاب کنند تا خط مشي سياسي تعريف کنند. اگر اين فرآيند فراموش شود و نتوانيم انسانهايمان را تربيت کنيم اين فرهنگ غرب است که جوانان ما را تربيت مي کند و انتخابهاي ما را هدايت مي کند و افرادي را بر مسند مي نشاند تا براي شهروندان ما تعين تکليف کنند.
رئيس حوزه هنري در مورد دليل قراردادن سه بعد کتاب، هنر و مسائل جامعه ايران در دايره بزرگ مسائل جهاني، تصريح کرد: اين مرزهاي جغرافيايي که مي کشيم و تلاش داريم که جوانان ما نتوانند ماهواره را بگيرند و قفل براي اينترنت درست مي کنيم، اينها موقتي و غير کارآمد است. ما بايد در شرايطي دين و ارزشهايمان را حفظ کنيم که به سمت تعاملات جهاني مي رويم.
دکتر بنيانيان با اشاره به نوع تبليغ براي حضور در انتخابات اخير، از تحريک نيازهاي مادي مردم و ارزش گذاري براي اين نيازها انتقاد کرده، آن را دور از اهداف تربيت فرهنگي کشور دانست و گفت: اين مدل نظام سياسي تجربه شده غرب است که آرام آرام در کشور ما نهادينه مي شود و هيچ عنصر فرهنگي هم معترض نمي شود.
وي آگاهي بخشي به توده مردم را راه حل مقابله با اين تبليغات مادي گرايانه خواند و گفت: بايد تربيت را در نظامهاي تعليم و تربيت در آموزش و پرورش و دانشگاه ها جدي گرفت.
دکتر بنيانيان به تفاوت نگاه تربيت ديني و تربيت مدل غربي که در خدمت توسعه نيازهاي جسمي و مادي است اشاره کرد و گفت: ما با اتکا به انديشه هاي ديني خود مي خواهيم هنر را در خدمت تعادل بخشي به انسان قرار دهيم و با هنر رابطه انسان با خدا را توسعه و تعميق بخشيده، حقيقت طلبي را توسعه داده و دگردوستي و زيباييهاي روح و روان را در کنار زيبايي هاي حواس پنجگانه قرار دهيم.
وي به افزايش سرعت تغييرات فرهنگي در دهه هاي اخير اشاره کرد و تغييرات مديريت شده و تغييرات ناشناخته را منشأ اين تغييرات خواند و گفت: منشأ تغييرات ناشناخته همين الگوهاي غربي است که در تبليغات کانديداهاي رياست جمهوري در بيان برنامه هايشان نهفته که ارزشهاي جامعه جابه جا مي شود و حاصل اين انتخابات در فرهنگ باقي مي ماند و کارکرد نظام سياسي در فرهنگ مي شود.
وي به کارکرد نظام اقتصادي در فرهنگ اشاره کرد و گفت: عزيزان در بانکها مي خواهند نقدينگي را حل کنند با تبليغات خود به پول پرستي مخاطبين دامن مي زنند. اينها ميوه هايي است که در ظرف حوزه هنري مي ريزند و بعد مي گويند با اين امکانات محدود بچه هاي مردم دارند بي دين مي شوند شما چه کار مي کنيد؟ ما در جوابشان مي گوييم 10درصد تغييرات فرهنگي هم از طريق کارکرد همه جريانهاي فرهنگي کشور صورت نمي گيرد بلکه 90 درصد آن در اقتصاد، سياست، نيروي انتظامي، قوه قضائيه و ساير بخشها شکل مي گيرد.
بخش کوچکي از تغييرات فرهنگي منشأ خارجي دارد
دکتر بنيانيان اولين محور منشأ خارجي در تحولات فرهنگي را تهاجم فرهنگي اعلام کرد و گفت: مثل اختلاف شيعه و سني يا تلاش مي کنند اعتقادات جوانان ما را تحت تأثير قرار دهند و دين ديگري را براي آنها تعريف کنند چون مطالعه کردند که هيچ جواني نمي تواند بي دين باشد بلکه بايد جنس دين و ماهيت آن را تغيير داد بنابراين يک تلاش جدي براي جايگزين نوعي عرفاني است که هيچ از آن در نمي آيد.
وي از پذيرفتن نظامهاي حقوقي و اقتصادي جهان بدون بومي سازي انتقاد کرد و گفت: اين بحثها را به اين دليل مطرح مي کنم که بايد در آموزش و پرورش آدمي تربيت کنيم که اين فرد اگر بعدا وزير اقتصاد و يا مسئول سياسي شد اين مسئله را درک کند که در فرهنگ بي تأثير نيست.
وي با انتقاد از نبود کارشناس و دانشگاهي که پيوست فرهنگي مورد تأکيد مقام معظم رهبري را تهيه کند، افزود: متأسفانه حتي در آموزش و پرورش فردي را نداريم که کارکرد تربيتي مدير مدرسه را تشريح کند.
رئيس حوزه هنري از شناخت ناقص مسائل آموزشي ايران اظهار تأسف کرد و گفت: هنوز اهميت آموزش و پرورش براي نجات انقلاب اسلامي درک نشده و تا از اين مرحله عبور نکنيم سهم عزيران آموزش و پرورش به "معلمي شغل انبيا است" خلاصه مي شود .
وي افزود: ما امروز در برنامه ريزي هايمان بايد فرض کنيم که بچه هايمان را در سن 18 سالگي از ما جدا مي کنند و مي برند در جامعه غرب آيا در آن شرايط مي توان و دينش را حفظ کند يا نه. با اين نگاه است که متوجه مي شويم با سخنراني، توبيخ، بخشنامه نمي توان ارزشها را حفظ کرد بلکه بايد هنر را در مدرسه آورد و با ذوق و سليقه ارزشها را غير مستقيم در وجود يک جوان ريخت. اما نگاه هنري در مديريت مدارس ايران حاکم نيست که اگر بود بايد محيط مدرسه دوست داشتني مي شد.
وي ريشه کاستي ها در مسائل آموزشي کشور را ناشي از هسته اوليه آموزش و پرورش دانست که بر گرفته از الگوهاي غربي است.
دکتر حسن بنيانيان بر پرهيز از به کارگيري مفاهيم هنر غربي در کتب درسي بدون توجه به شرايط اجتماعي کشور و نوع زبان آن تأکيد کرد و با بيان اينکه امروز هنر در دنيا ابزار توسعه شهرهاست، افزود: اگر نتوانيم در کنار هنر جوان را متدين کنيم اين فرد آماده مي شود که دشمن صيدش کند.
